|
ZARYS HISTORII CZERMNA, CZĘŚĆ III (okres międzywojenny)
Okres międzywojenny w Czermnie to nie tylko budowa szkoły podstawowej, ale też powstanie wielu innych instytucji odgrywających ważna, rolę w życiu mieszkańców Czermna i okolic. Już na początku niepodległości rozwija się w Czermnie ruch amatorski, który w 1920r gra pierwszą sztukę teatralną, co ciekawe, w stodole gospodarza czermińskiego Rempla. Ważnym wydarzeniem było założenie w 1924r. Ochotniczej Straży Pożarnej, której gospodarzem był Jan Zięba, a naczelnikiem Władysław Bugała. W 1925r Sejmik Konecki zakłada w Czermnie Gminną Bibliotekę, która prowadzona była przez Władysława Włodarskiego. W pierwszych miesiącach 1928 roku powstaje w Czermnie kółko rolnicze z inwentarzem początkowym kilku siewników. Trzeba w tym miejscu odnotować, iż poziom produkcji rolniczej w okresie przedwojennym był na tym terenie bardzo niski i wynosił np.: 9-10 q zboża z ha, 1200 litrów mleka od 1 krowy, 70 sztuk jaj od 1 kury i ponad 1 kg wełny od 1 owcy. Główną przyczyną tego stanu było prymitywne gospodarowanie, przy którym nawozy mineralne w Czermnie prawie nie były stosowane a poziom fachowy rolników był bardzo niski. Poza tym gleby na tym terenie są bardzo niskiej klasy. Przez cały okres międzywojenny w Czermnie funkcjonowały jeszcze następujące urzędy: Poczta, Posterunek Policji, Areszt Gminny, Masarnia. Przeglądając wyciąg z protokołu pierwszego posiedzenia Rady Gminnej gminy Czermno odbytego w lokalu zarządu gminnego w dniu 28 stycznia 1939 roku możemy stwierdzić, że Rada
Gminy w Czermnie w okresie międzywojennym liczyła 20 radnych. Zarząd Gminy w Czermnie składał się z 4 członków. Pracownicy gminy Czermno zatrudnieni byli na podstawie statutu z określeniem wymaganych dla tych stanowisk kwalifikacji i przywiązanych do nich norm uposażenia. Statut ten uchwalony został na posiedzeniu Rady Gminnej w Czermnie 6 sierpnia 1925 roku. Przykładowo, aby być sekretarzem (pisarzem gminnym) w Czermnie trzeba było mieć następujące kwalifikacje: wykształcenie 4 klasy szkoły średniej (7 oddziałów szkoły powszechnej), letnią praktykę, wiadomości fachowe w zakresie programu Szkoły dla Urzędników Administracji Gminnej w Warszawie lub odbyte kursy dla pisarzy gmin wiejskich przy Tymczasowym Wydziale Samorządowym we Lwowie. Gdy miało się powyższe kwalifikacje przy zatrudnieniu w gminie Czermno sekretarz gminy otrzymywał wówczas IX grupę uposażenia. Woźny gminny zwany inaczej stójką według statutu musiał posiadać umiejętność czytania i pisania, bez tego warunku nie można było zostać woźnym. Jako że rok 1939 był rokiem niezwykle ważnym w historii, chciałbym w tym miejscu przedstawić skład Rady Gminy w Czermnie: przewodniczącym i jednocześnie wójtem był Józef Włodarski, protokolantem Feliks Wajnbergier - sekretarz gminy i dalej Jan Białecki, Bolesław Gnoiński, Kazimierz Grzybek, Stefan Kotarski - dziedzic Skórnie, Józef Michalski, Antoni Mazur, Józef Penkala - właściciel majątku Boroniowskie, Stanisław Stefański, Adam Stefański, Ignacy
Waszczyk, Jan Salamaga, Jan Zięba, którego wspomnienia wiele wniosły do dzisiejszej pracy, Jan Zganiacz, Józef Szlakiewicz, Stefan Wyciszkiewicz i Jan Zenka.
Powyższa Rada Gminy uchwaliła budżet gminy Czermno na 1939/40r. na ogólną sumę, tak po stronic dochodów jak i po stronie wydatków 21656 złotych i 13 groszy. W tym budżecie najwięcej pieniędzy przeznaczono na zarząd ogólny 13521 złotych i 28 groszy oraz oświatę 4563 zł i 10 gr., najmniej przeznaczono pieniędzy na kulturę i sztukę - 50 zł i opiekę społeczną 60 zł. Uposażenie wójta wynosiło 1702 zł i 80 groszy. Możemy jeszcze dodać, że np.: koszt utrzymania aresztu gminnego to 220 złote, straż pożarna w Czermnie 150 złotych, wynajem ,koni do pożarów 50 złotych, koszty leczenia ubogich 300 zł', urządzenia kursów rolnych 50 zł, kupno książek do biblioteki gminnej 50 zł, budowa domu chłopskiego w Warszawie 10 zł. Na dochody gminy składały się m.in. subwencja z powiatowego samorządowego 246 zł, za czynności spełnione na rzecz Urzędu Skarbowego 200 zł., podatek wyrównawczy 1589 zł, podatek od prawa polowania 25 zł, od gminy Ruda Maleniecka zwrot wydatków na szkołę w Turowicach 600 zł. Oczywiście, wszystkie przed stawione powyżej kwoty podane zostały według obowiązujących w roku 1939 wartość. Budżet gminy Czermno przesłał do Wydziału Powiatowego w Końskich wójt Józef Włodarski 11 lutego 1939r jako piąty w powiecie. Wydział Powiatowy w Końskich zatwierdził powyższy budżet 3 marca 1939r. Radni z Czermna uchwalając ostatni budżet przed rozpoczęciem II-ej wojny światowej, na pewno nie spodziewali się, że właśnie w roku 1939 dojdzie do wybuchu wojny i że bardzo szybko Czermno i cała gmina znajdzie się już 5 września 1939r. w rękach okupanta niemieckiego, ponosząc olbrzymie straty materialne.
Marian Adamczyk
|
|
